Avrupabirliği
Engellilerin Toplumsal Entegrasyonu

FEV

FİZİKSEL ENGELLİLER VAKFI LOGO

Siz hiç, beyaz bastonla yürümeyi,
Bir sessiz çığlıkla sesinizi duyurmayı,
Ya da bir tekerlekli sandalye ile kaldırımları aşmayı denediniz mi?

Kimileri için düşüncesi bile ürperti veren bu varsayımlar, ne yazık ki nüfusumuzun yüzde 12’sini oluşturan yaklaşık 9 milyon insanımızın yaşamak zorunda olduğu kaçınılmaz gerçekler.

Diğer bir deyişle aileleriyle birlikte 25 milyonu aşkın bir kitle ilgisizlik, eğitimsizlik, sokağa çıkamama, işsizlik, sağlık ve geçim sorunları gibi baş edilmesi güç olan bu ortak kaderi yaşıyor.

Bu olumsuz tabloya karşın, son yıllarda ülkemizde engellilere umut veren çok önemli gelişmeler de oluyor. 1995 yılından sonra yerel yönetimlerin başlattığı somut hizmetler, ardından 1997 yılında özürlüler için çıkartılan kararname ve nihayet 2005 yılında çıkartılan yasa ile devletin gerçekçi çözüm üreten bir yaklaşım sergilemesi, engellilere yönelik çalışmalara önemli bir ivme kazandırdı.

İşte, Fiziksel Engelliler Vakfı da bu yaklaşımın paralelinde ve sivil toplum dinamiklerinden yararlanarak sürdürülebilir projeleri hayata geçirmek amacıyla 1995 yılında kuruldu. Etik değerlere sahip, düşünen, proje geliştiren, bilgi teknolojilerini kullanan güvenilir ve istikrarlı bir altyapının oluşumu için büyük çaba harcandı.

Bu doğrultuda geçen 15 yıl içerisinde, Fiziksel Engelliler Vakfı’nın sessiz sedasız altına imza atarak başlattığı hiçbir proje yarım kalmadı; kurumsallaşarak ve gelişerek devam etti. Hem doğru projeler seçildi, hem de seçilen projeler en doğru şekilde hayata geçirildi.

Birer başarı hikâyesine dönüşen ve gerçekçi çözümler içeren bu projelerimizden bazılarına kısaca göz atmak gerekirse;

1995 yılında düzenlediğimiz ‘Türk Toplumunda Özürlü Olmak’ konulu bir seminerle başlayan düşünce boyutundaki çalışmalar, yine aynı yıl, vakfımızın öz kaynaklarıyla gerçekleştirilen Florya Engelliler Yaz Kampı ile devam etti. Halen İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından sürdürülen kamptan her yaz çok sayıda engellimiz ve aileleri faydalanmaktadır.

1996 yılında, tamamen kendi imkânlarımızla açtığımız Ortez Protez Üretim ve Rehabilitasyon Atölyesi yüzlerce engelliye hizmet verdi. 1999 yılında yaşanan deprem sonrasında sosyal güvencesi olmayan çok sayıda depremzede için ortez ve protez üretildi. Atölye, 2003 yılından bu yana İstanbul Özürlüler Merkezi bünyesine alınmış ve çalışmalarını orada sürdürmektedir.

Ana projelerimizin yanı sıra, sokak ve caddelerin engellilerin ulaşımına uygun hâle getirilmesi için yerel yönetimlerle işbirliği yapmak, engellilerle ilgili mevzuata fikrî katkı vermek; kamuoyunu bilinçlendirmek, hukuk alanında engellilerin hayatını kolaylaştırıcı değişim ve çözüm arayışları sunmak gibi bir dizi farklı çalışma gerçekleştirdik.

Bütün bu çalışmalar tek bir ortak amaçla ‘Engelliler için gerçekçi, kalıcı, somut çözümler üretmek’ için yapıldı. İşte bu maksatla yola çıkarak ve 15 yıllık deneyimin verdiği güvenle engellilerin en çok zorluk yaşadıkları bir alanda yepyeni bir hizmet daha başlattık.

Başbakanlık tarafından Engelli İstihdam yılı ilan edilen 2005 yılında, İŞKUR’la işbirliği yapılarak istihdam konusunda yeni bir başarı hikayesinin ilk adımlarını attık.

Web tabanlı teknolojinin en iyi şekilde kullanıldığı projenin her aşaması profesyonel bir şekilde kurgulanarak uygulandı. Öncelikli olarak bir veri tabanı oluşturacak ve projenin her aşamasının takip edilebileceği web tabanlı bir uygulama programı hazırlandı. Akabinde İŞKUR şubelerine kayıtlı engelli adaylar vakfımızda iş analizine yönelik ön mülakattan geçirilerek; eğitim, vasıf ve birikimleri net bir şekilde tespit edilerek bu bilgiler dijital ortama aktarıldı.

İkinci aşamada, insan kaynakları uzmanlarımız engelli istihdamı gerçekleştirecek işverenlerle temasa geçti ve muhtemel iş pozisyonları belirlenerek elde edilen bilgiler aynı ortama yüklendi. Daha sonra, ‘’uygun işe en uygun engelli aday eşleştirmesi’’ yapılarak iş görüşmeleri planlandı.

Vakfımız, 6 ay süren bu proje kapsamında 1268 engelli adayı işverenle buluşturdu ve bu adaylardan 408’i işe kabul edildi. Proje, ‘2005 yılında en yüksek verimliliğin sağlandığı proje’ unvanını kazandı.

Elde edilen istihdam başarısından dolayı “Öz®ümüzle Üretiyoruz Projesi” adıyla yeniden uzatılan proje ile 2006 yılında 492, 2007 yılında 545, 2008 yılında 525, Ağustos 2009- Ağustos 2010 döneminde 564, 2011 yılında 387 ve 2012-2013 proje döneminde 280 olmak üzere toplamda 3201 engelli bireyin özel sektör kuruluşlarında işe kabullerini sağlama başarısını göstermiş bulunuyoruz. Eylül 2013 de başlayan ve 1 yıl sürecek proje döneminde 1000 engelli adayın işverenle buluşturulması hedeflenmektedir.

İstihdam konusunda ardı ardına gerçekleşen başarılı projelerimizin bir diğer halkası da “Türk Hava Yolları Çağrı Merkezi Engelli Eğitim ve İstihdam Projesi” oldu. Proje kapsamında çağrı merkezi ve rezervasyon eğitimlerine tabi tutulan 95 engelli adayın THY Çağrı Merkezi’nde istihdamlarını gerçekleştirdik. Dünyada bir ilk olma özelliğine sahip olan bu proje kapsamında, 95 engelli birey Türk Hava Yolları’nın müşteri hizmetlerinde başarıyla çalışmaktadır.

İstihdam projelerimizi planlarken her engel gurubuna uygun istihdam alanları oluşturmaya öncelik verdik. İstihdamı en güç grup olan zihinsel engelliler için özel bir proje kurgulayarak hayata geçirdik. Yine ülkemizde ilk kez uygulanan “Job Coach” (Cob Koç) projesi ile bir supervisor rehberliğinde 6 zihinsel engellinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi temizlik hizmetlerinde istihdamını gerçekleştirdik. Projeyi daha da geliştirerek “Beyaz Kelebekler” adında bir zihinsel engelli istihdam modeline dönüştürdük ve restoran eğitimlerine tabi tutulan 23 zihinsel engelli bireyin Mc Donald’s restoranlarında istihdamını sağladık.

FEV’in önemli projelerden biri de 2008 yılında hayata geçirilen “Özürlü Çocuklar Sportif Beceri Ve Koordinasyon Eğitimi Projesi” oldu. Avrupa Birliği’nin Sivil Toplumun Güçlendirilmesi Hibe Programı kapsamında gerçekleştirilen ve yine alanında bir ilk olan Proje, 4–16 yaş arası spina bifida, serebral palsi gurubu ve eğitilebilir zihinsel engelli çocuklara sportif beceri kazandıracak eğitimlerden geçirilmesini kapsadı. Kartal’da kurulan sportif beceri ve koordinasyon eğitim merkezinde uzman hocalar eşliğinde; engelli çocuklara hareketlerini disipline edici ve geliştirici eğitim programı uygulandı. Eğitim ile engelli çocuklarda gözle görülür değişimler yaşanmış ve tekerlekli sandalye ile eğitime gelen birçok engelli çocuğun ilk adımlarını atmalarına imkan sağlanmıştır.

FEV olarak hayata geçirdiğimiz diğer önemli bir proje ise “Mutlu Engelli Hattı Çağrı Merkezi” oldu. Yine ülkemizde ve dünyada bir ilk olma özelliği taşıyan Mutlu Engelli Hattı, başta engelli ve engelli yakınları olmak üzere kamuoyuna engelli hakları ve engellilere verilen hizmetler konusunda bilgi ve danışmanlık hizmeti vermektedir. 444 60 00 numarası üzerinden arayan herkese engellilikle ilgili her konuda bilgi ve danışmanlık hizmeti sağlayan Mutlu Engelli Hattı ekibimiz de engelli bireylerden oluşuyor.

2012 yılı Aralık ayında, İstanbul’daki proje deneyimlerini Anadolu’ya taşımak gayesiyle Gaziantep’te ilk temsilciliğini açan Fiziksel Engelliler Vakfı bu çalışkan ve bereketli ilimizde 2013 yılında 2 yeni proje birden başlatmıştır.

Haziran 2013’te başlatılan ve İpekyolu Kalkınma Ajansı’nın desteklediği Zihinsel Engelliler İçin Mozaik Projesi kapsamında oluşturulan atölyede 30 engelli çocuğa mozaik sanatı öğretilmektedir.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından yürütülen Engellilerin Toplumsal Entegrasyonu Programı kapsamında hibe desteği alan ”Engelli Çocuklara Yönelik Sportif Beceri ve Koordinasyon Eğitim Projesi” ile 150 çocuğa ulaşılması hedeflenmektedir. 15 Ağustos 2013’te başlanan proje 1 yıl sürecektir.

Kısa öyküsünü paylaştığımız FEV, 18 yıllık birikimi, sorunlara gerçekçi yaklaşımı ve ‘’Başarılı Olmayı Bir Mecburiyet’ sayan bakış açısıyla benzer nitelikte projeler ortaya koyarak çıtayı daha yukarılara taşıma gayesiyle ilkeleri doğrultusunda ve güvenle yoluna devam ediyor…